De baas

Een paar weken geleden hield ik een ‘kindercollege’ in de bibliotheek van Emmen. De titel was voor mij bedacht: “wie is de baas in Emmen”? Niet zo’n moeilijke vraag, zou je denken. Dat vonden de kinderen wel. Ze gaven het verkeerde antwoord: “de burgemeester”. Tegelijk weet ik dat veel volwassenen hetzelfde antwoord zouden geven. 
Het is echter sinds 1851 (!) zo dat ‘de raad’ aan het hoofd van de gemeente staat. Wat eenvoudiger gesteld: alle grote besluiten worden genomen door de gemeenteraad. 
Op 18 maart stemden net geen 1 op 2 Emmenaren van 18 jaar en oud voor de samenstelling van de raad. Zo zijn er 39 raadsleden van 13 partijen de komende vier jaar ‘de baas’. Van die 39 zijn er vijf met ‘voorkeursstemmen’ gekozen. Dat betekent dat zij niet direct zijn gekozen, maar op eigen titel voldoende stemmen behaalden om rechtstreeks te worden gekozen. 

Op 1 april werd de nieuwe gemeenteraad officieel geïnstalleerd. Dat gebeurt door de burgemeester, dat dan weer wel. Dat mocht ik al een paar keer eerder doen. Het is altijd een mooie mix van een officieel moment en een feestje. Het is een eer om als raadslid te worden gekozen. Maar het schept ook een hoop verplichtingen. Daarom leggen raadsleden de eed of de belofte af. De raadsleden verklaren dat zij geen giften of geschenken hebben aangenomen om tot lid van de raad benoemd te worden. Ze beloven dat zij als raadslid ook geen geschenken aannemen. En ze beloven trouw te zijn aan de grondwet, de wetten te zullen naleven en het raadswerk “naar eer en geweten te vervullen”. 

De nieuwe gemeenteraad staat meteen voor een grote klus. Ten eerste moet de vraag worden beantwoord op welke hoofdlijnen de gemeente zich de komende vier jaar moet richten. Er zullen keuzes moeten worden gemaakt. 
De voorzet zal worden gegeven door een nieuw college van Burgemeester & Wethouders, het dagelijks bestuur. Dat zal de komende weken moeten worden geformeerd. Het nieuwe college staat meteen voor een ingewikkelde puzzel. We weten wel zo’n beetje waar de grote opgaven voor de gemeente Emmen liggen. Daar is wel enig politiek verschil van mening over, maar de hoofdlijn staat er wel. Er zal worden voortgezet op belangrijke thema’s als wonen, onderhoud, veiligheid, bestaanszekerheid, bereikbaarheid,  jeugdzorg, onderwijs, sport, cultuur en nog wat andere zaken. Maar het is net als thuis: je weet wel zo’n beetje wat je wil, maar hoe betaal je het? Alle 340 gemeenten staan voor hetzelfde dilemma: hoe maak je voor alle inwoners verantwoorde keuzes in een tijdperk van onvoldoende geld. Dat vergt stuurmanskunst. Daar zal de nieuwe raad ergens in het najaar wel uit komen. Tenslotte ben je niet voor niets de baas.